Мен Дилфуза Нормуродова, 50 ёшдаман, Тошкентда яшайман. Бутун умрим уйим, турмуш ўртоғим ва фарзандларим учун югуриб яшадим. Илгари бир кунда уйни бошдан-оёқ тозалардим, гилам қоқардим, бозорга бориб келардим, кечқурун яна меҳмон кутишга кучим етарди. Кейин эса шундай кун келдики, ошхонадаги учта пиёлани ювиш ҳам мен учун тоғни суришдек бўлиб қолди.
Аввалига “ёш ўтяпти”, “чарчадим”, “бироз дам олсам ўтиб кетади” деб ўзимни алдадим. Лекин кундан-кунга аҳволим баттар бўлди: оғзим қурирди, кечаси қайта-қайта ҳожатхонага турардим, кўз олдим хиралашарди, оёқларим увишарди, эрталаб эса гўё тун бўйи тош ташигандек уйғонардим.
Бир куни пол артаётганда қўлимдан латта тушиб кетди. Уни олиш учун эгилдим-у, қайта тура олмадим. Қизим мени кўриб йиғлаб юборди. Ўша куни клиникага бордик. Таҳлиллардан кейин эндокринолог менга қараб битта гапни айтди: “СИЗДА 2-ТУР ҚАНДЛИ ДИАБЕТ. БУНИ ЭНДИ ЖИДДИЙ НАЗОРАТ ҚИЛМАСАНГИЗ, ОҚИБАТИ ОҒИР БЎЛИШИ МУМКИН.”
Ўша пайтда ичим музлаб кетди.
Мен диабетни фақат “ширинликни кам ейиш” деб тушунардим. Шифокор эса назоратсиз қанд кўз, буйрак, асаблар ва оёқларга зарар етказиши мумкинлигини айтди. Оёқларимдаги увишиш ва кучсизлик ҳам шунчаки чарчоқ эмас экан.
“Қандни тушириб, вазнни назорат қилмасангиз, оёқларда сезувчанлик пасайиши, яралар кеч битиши ва ҳаракат янада оғирлашиши мумкин. Дорини ўзбошимчалик билан тўхтатманг, парҳез ва ҳаракатни ҳам ўзгартириш керак”, — деди шифокор.
Мен уйга қайтиб, ҳамма эшиклар ёпилгандек ҳис қилдим. Уйимни бошқарган аёл эдим, энди эса ҳожатхонагача боришда деворга суяниб қолгандим.
Энг ёмони оғриқ эмас эди. Энг ёмони — фарзандларимга юк бўлиб қолишдан, кўзим хиралашишидан, оёқларимдаги увишиш бир куни жиддий асоратга айланишидан қўрқиш эди.
Бир неча марта ташқарига чиқиш учун аравачадан фойдаланишга тўғри келди. Ўша темир ўриндиққа ўтирган куним ўзимни тириклайин қариб кетгандек ҳис қилдим.
“Мен ўзимни йўқотиб қўйишдан олдин ҳаётимни қўлимга олишга қарор қилдим.”
Кейин сарсонгарчилик бошланди.
Таҳлиллар, қайта кўриклар, қиммат консультациялар, импорт витаминлар, турли парҳезлар, “диабетга мос” деб сотилган маҳсулотлар... Бир неча ойда қарийб 15 миллион сўм сарфладик.
Шифокор ёзган давони қабул қилардим, лекин ўзимни бир кунда яхши ҳис қилиб қолмадим. Қанд кўрсаткичи бир пасайиб, бир кўтариларди. Парҳезни бузсам — дарров ҳолсизлик. Кам ҳаракат қилсам — вазн яна ошарди. Асабийлашсам — оғзим яна қурирди.
Интернетда эса ҳар ким ҳар хил гапирарди: бири нонни бутунлай ташла дерди, бири фақат оч юришни маслаҳат берарди, яна бири дорини тўхтатишга ундарди. Мен бир нарсани англадим: диабет билан қўрқиб эмас, тартиб билан курашиш керак экан.
Лекин менда тартибга куч қолмаганди. Бир хонани супурсам, ўн дақиқа ўтириб нафас ростлардим. Оёқларим шишарди, тунда ухлолмасдим, эрталаб юзим ҳам, кайфиятим ҳам сўниб кетган бўларди.
Ҳар саҳар битта қўрқинчли савол билан уйғонардим:
Мен яна аввалги Дилфуза бўла оламанми? Ёки қолган умримни дорилар, қўрқув ва бошқаларга қарамлик ичида ўтказаманми?
Мен таслим бўлишни истамадим.
Шунда эски дугонам менга битта гапни айтди — ва шу суҳбат менинг ёндашувимни бутунлай ўзгартирди.
Дугонам Мавлуда ҳам бир неча йилдан бери 2-тур диабет билан яшарди. Илгари уни кўрсам, доимо чарчаган, юзи шишган, қадамлари оғир эди. Аммо бу сафар у анча енгиллашган, озган ва кўзида яна ҳаёт бор эди.
Мен дарров сўрадим: “Нима қилдинг? Қандай қилиб ўзгардинг?”
У менга шундай деди: “Мен дорини ташламаганман ва эндокринолог назоратидан чиқмаганман. Лекин овқат, сув, ҳаракат ва кундалик тартибни қаттиқ ўзгартирдим. Шу билан бирга организмни қўллаб-қувватлаш учун 4 ўсимлик компонентидан тайёрланган махсус таблеткани йўриқномага мувофиқ қабул қилдим. Менда энг катта ўзгариш — иштаҳам ва кундалик ҳолатимни назорат қилиш осонлашгани бўлди”.
У менга битта муҳим нарсани қаттиқ тайинлади: “Бу таблетка диабет дорисининг ўрнини босмайди. Лекин менга режимни ушлаш ва ўзимни енгилроқ ҳис қилишда қўшимча ёрдам берди. Сен ҳам аввал шифокоринг билан маслаҳатлаш.”
Изоҳлар
For DiabetШаҳноза Каримова
Кимдир қанд учун қабул қилиб кўрганми? Онам 2-тур диабет билан яшайди, дориларини ҳам ичади. Бирга қабул қилишдан олдин эндокринологдан сўраш керакми?
Баҳодир Эргашев
Албатта врачдан сўранг. Мен онамга олгандим, у дорисини тўхтатмаган. Парҳез ва юриш билан бирга қабул қилганда кундузги ҳолсизлиги камайганини айтди. Мени онамда сахрлари 20 дан баланд эди Фор диабетни таблеткасини ҳам қўшиб юборишди
Дилором Абдуллаева
Отам учун буюртма қилдим. Консультантга қабул қилаётган дориларини айтдик. For Diabetни қўшимча таблетка сифатида қабул қиляпти, қандни ҳам ҳар куни ўлчаяпмиз.
Нодира Собирова
Менда кечки пайт ширинликка иштаҳа кучли эди. Режим ва юриш билан бирга таблеткани қабул қила бошлагандан кейин ўзимни назорат қилиш осонлашди. Лекин фақат таблетканинг ўзига суяниб бўлмайди.
Мурод Қосимов
Ҳозиргина буюртма бердим. Консультант қўнғироқ қилганда таркиби ва дорилар билан бирга қабул қилиш масаласини аниқ сўрайман.